Light Nepal

इन्द्रको गल्तीले ऋषि दुर्वासा रिसाए, यस्तो श्राप दिए कि इन्द्रदेव कंगाल भए

काठमाडौं । दुर्वासा ऋषि आफ्नो क्रोधका लागि परिचित थिए। स्वयम् इन्द्रदेव पनि उनको क्रोधबाट उम्कन सकेनन् । दुर्वासा ऋषिले इन्द्रलाई यसरी श्राप दिएका थिए कि उनीबाट संसारका सारा लक्ष्मी खोसिए । पौराणिक कथा पढ्नुहोस् …

पुराण कालमा धेरै महान् ऋषि थिए। ती मध्ये एक ऋषि दुर्वासा थिए, जो आफ्नो क्रोधका लागि प्रसिद्ध थिए। उनको क्रोधले पृथ्वीदेखि देवलोकसम्म सबै डराए। स्वर्गका कतिपय अप्सराहरूलाई पनि आफ्नो तपमा बाधा पुग्ने डर थियो। दुर्वासा ऋषिलाई रिस उठ्दा कसैलाई खतरनाक श्राप दिनुहुन्थ्यो । उनको क्रोधबाट इन्द्रदेव पनि उम्कन सकेनन् ।

पौराणिक कथा अनुसार इन्द्र एक पटक स्वर्गको सुखमा मग्न भएका थिए । उनीहरुले आफ्नो कर्तव्य भुलेका थिए । दिनभरी अप्सराको लीलामा व्यस्त रहनुभयो । जब महान् ऋषिहरूलाई यो कुरा थाहा भयो, तिनीहरूले इन्द्रलाई मनाउने निर्णय गरे। सबै ऋषिहरु इन्द्रलोक तर्फ लागे ।

ऋषि दुर्वासा पनि इन्द्रलोकमा पुगे । उनीहरुलाई थाहा थियो कि इन्द्र उनको घमण्डले उडायो, तर उनको मननमा, उनी राजी भए र उनले आफ्नो कर्तव्य महसुस गरे। दुर्वासा इन्द्रलोकको द्वारमा पुगेपछि उनलाई स्वागत गर्न कोही आएनन् । यो देखेर ऋषि दुर्वासा क्रोधित भए, तर उनी मौन रहे र सभा भित्र पुगे।

दुर्वासा ऋषिलाई देखेर इन्द्र आफ्नो आसनबाट बसे र नमस्कार मात्र गरे । इन्द्रको अभिवादनमा पनि गर्व देखिन्थ्यो । दुर्वासा ऋषिले बैजयन्तीको फूलको माला लिएर आएका थिए । उनले हात फैलाएर इन्द्रलाई आशीर्वाद दिए र इन्द्रलाई माला चढाए।

इन्द्रदेवले दुर्वासा ऋषिबाट माला लिएर सोधे, यो सुगन्धित माला किन ल्याएको हो ? इन्द्रलोकमा सुगन्धको कमी छैन। इन्द्रदेवले त्यो माला ऐरावतको घाँटीमा लगाइदिए । ऐरावतले घाँटीबाट माला निकालेर खुट्टाले कुचे । दुर्वासा ऋषिले यसलाई अपमान माने र उनी निकै क्रोधित भए । उसले इन्द्रलाई श्राप दियो कि उसले यति घमण्ड गरेको कुरा उसबाट खोसिन्छ। इन्द्रदेव श्रीहीन अर्थात् लक्ष्मीबाट टाढा हुनेछन्।

यो श्रापको प्रभाव थियो। केही समयपछि इन्द्रले राक्षसहरूका राजा बालीसँग युद्ध हारे। बालीले तीन संसार कब्जा गरे। सबै लक्ष्मी गायब भए। इन्द्र पुरै गरिब भए ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्